Raty 0% na sprzęt do domu — cztery rzeczy do sprawdzenia przed podpisaniem umowy

Raty 0% na pralkę, laptop czy telewizor naprawdę nic nie kosztują tylko wtedy, gdy spełnione są cztery warunki: RRSO wynosi 0%, do umowy nie dopisano płatnego ubezpieczenia, cena na raty jest taka sama jak za gotówkę i żadna rata nie spóźni się ani o dzień. Jeśli któryś z nich nie jest spełniony, „darmowy kredyt" zaczyna kosztować. Sprawdzenie zajmuje pięć minut przy stanowisku kredytowym, a oszczędza sporo nerwów przez kolejne miesiące.

Oprocentowanie 0% a RRSO 0% — to nie to samo

Najczęstsza pułapka kryje się w jednym słowie. Oprocentowanie to tylko odsetki. RRSO, czyli rzeczywista roczna stopa oprocentowania, pokazuje całkowity koszt kredytu razem z prowizją, opłatą przygotowawczą i obowiązkowymi dodatkami. Oferta z hasłem „oprocentowanie 0%" może mieć prowizję kilku procent i wtedy RRSO jest wyraźnie wyższe od zera.

Uczciwa oferta ratalna podaje w reklamie i w umowie RRSO 0% oraz całkowitą kwotę do zapłaty równą cenie sprzętu. Jeśli sprzęt kosztuje 2400 zł, a suma rat wynosi 2520 zł, to nie są raty zero procent, niezależnie od tego, co jest napisane na plakacie.

Cztery rzeczy do sprawdzenia przed podpisem

• RRSO i całkowita kwota do zapłaty – obie liczby muszą być w umowie, a suma rat powinna równać się cenie towaru,
• ubezpieczenie – dobrowolne nie wchodzi do RRSO, więc „RRSO 0%" nie chroni przed dopisaną składką, a doradca czasem zaznacza je domyślnie,
• cena gotówkowa – zdarza się, że dodatkowy rabat albo gratis przysługuje tylko przy płatności od razu,
• termin i sposób spłaty – dzień płatności, numer rachunku i to, czy przelew musi dotrzeć na konto, czy tylko zostać wysłany.

Ostatni punkt brzmi jak drobiazg, ale to on najczęściej zamienia darmowe raty w płatne. Spóźniona rata oznacza odsetki za opóźnienie i opłaty za przypomnienia. Najprostsze zabezpieczenie to stałe zlecenie w banku ustawione dwa, trzy dni przed terminem płatności.

Co raty 0% robią z historią kredytową

Każda umowa ratalna, także ta za zero procent, trafia do Biura Informacji Kredytowej. Terminowo spłacana buduje pozytywną historię, co bywa przydatne dla osób, które nigdy nie miały kredytu. Druga strona medalu: przez cały okres spłaty bank widzi ją jako zobowiązanie i uwzględnia comiesięczną ratę, licząc zdolność kredytową.

Dla większości kupujących nie ma to znaczenia. Ma, jeśli w najbliższych miesiącach planowany jest kredyt hipoteczny albo samochodowy. Trzy równoległe umowy ratalne na telewizor, telefon i odkurzacz potrafią obniżyć kwotę, którą bank zgodzi się pożyczyć na mieszkanie. Wtedy lepiej odłożyć zakup albo zapłacić od razu.

Kiedy raty 0% mają sens, a kiedy lepiej odpuścić

Raty zero procent są rozsądne przy zakupie, który i tak był zaplanowany, a jego cena mieści się w budżecie. Wtedy rozłożenie płatności pozwala zachować zapas gotówki na nieprzewidziane wydatki, bez dodatkowych kosztów. Gorzej, gdy raty są powodem zakupu. Telewizor większy o dziesięć cali, bo „miesięcznie to tylko różnica kilkunastu złotych", to klasyczny sposób, żeby wydać więcej, niż się planowało.

Prosty test przed podpisem: czy ten sam sprzęt zostałby kupiony za gotówkę, gdyby rat nie było? Jeśli odpowiedź brzmi „tak", raty 0% to wygoda. Jeśli „nie", to kredyt na rzecz, której się nie potrzebowało.